|
Eski Çinliler, Yunanlılar, Mısırlılar ve Romalılar
tarafından yaygın olarak kullanılan Güneş Saatleri, İslâm ülkelerinde daha
ayrıntılı ve hassas olarak üretilmiş, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı
dönemlerinde de gelişmesini sürdürerek 20. yy başlarına kadar özellikle
Akdeniz ülkelerinde kullanılmıştır. (Güneş Saatine tarih ve burç bilgisi ilk
kez bu örnekte eklenmiştir.) Kadranın kırmızı çerçevesine ait kısa kenarın 0.15 katı
uzunluğundaki bir çubuk, kadran üzerindeki deliğe, kadran ile 40 derecelik
açı yapacak şekilde (çubuğun kadran üzerindeki dik izdüşüm doğrultusu kuzey
yönü ile çakışık olmalıdır.) yerleştirilir. Kadran yatay bir düzlem üzerine
konulur ve K ile simgelenen kuzey yönü gerçek kuzey ile çakıştırılır. Havanın güneşli olması halinde bu çubuğun kadran
üzerindeki gölgesinin ucu (1) günün saatini (yaklaşık 05'ten 19'a kadar),
(2) günün tarihini ve (3) Güneş'in o tarihte hangi burçta bulunduğunu
gösterir. Merkezden yayılan noktalı, kesikli veya düz çizgiler 10'ar
dakikalık aralıklarla günün saatini okumada kullanılır (yaz saati için, bu
saatlere bir saat eklenir). Kadranda her ayın 1. gününün gösterildiği
yaylar, tarih yayları'dır.
Bu dış yaylara paralel olarak, iki
yanda burçlar şeridi yer almaktadır. Bu şeritleri ve tarih yayları'nı kesen
eğri çizgiler gün çizgileri'dir. Gölge ucundan gün çizgileri'ne çizilen
paralelin tarih yayları'nı kestiği iki noktadan biri, o günkü tarihi (ay ve
gün olarak) gösterir. Kadranın orta bölgesinde her ayın ilk gününü gösteren
iki küçük tarih ölçeği daha vardır. Bu ölçekler, gölge, kadranın orta
bölgesindeyken günün tarihini okumada kullanılabilir. Gün çizgileri,
burçların sınırlarını da gösterir. Herhangi bir tarihte Güneş'in hangi
burçta olduğunu bulmak için tarih yayları'nda ilgili tarih ay ve gün olarak
bulunur ve paralel şeritteki burç okunur. Doğum tarihinize karşı gelen burcu
okursanız, bunun, astrolojinin öngördüğü yanlış burçtan farklı olduğunu
göreceksiniz. Bilindiği gibi burçlar (^: Koç, _: Boğa, `: ıkizler, a:
Yengeç, b: Aslan, e: Başak, d: Terazi, e: Akrep, Yılancı, f: Yay, g: Oğlak,
h: Kova, i: Balıklar), Güneş'in gökyüzündeki yolu üzerinde yer alan
takımyıldızlardır.
Güneş Saatinin Boy:
20 cm ve En : 30 cm boyutlarında plastik tabaka üzerine basılan örneğini,
aşağıdaki mail adresi aracılığıyla Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fizik
Bölümü ile temasa geçerek satın alabilirsiniz. Ayrıca Astrofizik Araştırma
Merkezi Müdürü ve Fizik Bölümü Başkanı Prof. Osman Demircan'ın "Evrende
Yaşadığımız Yer GÜNEŞ SİSTEMİ" adlı kitabı satışa sunulmuştur. (Güneş Saati: 3 YTL,
Kitap:5 YTL,) |